موقعیت
نورپردازی
1400/06/17

نورپردازی

سیر تکاملی نورپردازی

وجود یک منبع نور قابل اطمینان و به صرفه در خانه و محل کار ما نقش بسیار مهمی را در زندگی مدرن ایفا میکند. همانطور که میتوانید تصور کنید نورپردازی راه طولانی را تا به امروز طی کرده است.

مهم ترین منبع نور خورشید است شاید بیشترین موردی که از این نور استفاده برده و دست کم گرفته شده است معماری باشد. یک نمونه مشهور تاریخی پانتئون رم است.

منبع دیگری که از آن برای نورپرداری استفاده میشده پس از کشف آتش مشعل است. طبق گفته جامعه مهندسین نورپردازی، اولین تلاش نورپردازی ساخت بشر 70000 سال پیش رخ داده است. اولین لامپ های اختراع شده از پوسته صدف و سنگ های توخالی و وسایل مشابه غیر قابل اشتعال دیگر بودند که با مواد قابل احتراق (احتمالا علف خشک شده وچوب) که به چربی حیوانی آغشته بودند پر میشدند. مشعل های دستی و ساختمانی علی رغم شروع اولیه اشان پیشرفت خوبی داشتند اما قوانین پایه اشان مثل قبل بودند.

پس از مشعل ها نوبت به شمع و معرفی فتیله میرسد. شاید یکی از مهم ترین پیشرفت ها معرفی فتیله برای تولید شمع بوده است. پس از کشف خود آتش فتیله و مواد شمعی مانند موم و چربی حیوانی ترکیب شدند که یکی از چشم گیر ترین پیشرفته ها در راستای نورپردازی بود.

پیشرفت های بزرگ بعدی در نورپردازی تقریبا بعد از دوره انقلاب صنعتی اتفاق افتاد. چراغ های گازی در سال 1790 در انگلستان معرفی شدند و کمی بعد به آمریکا نیز رفتند. حدود چند دهه بعد چراغ های گازی برای روشنایی خیابان ها در شهر های شرقی آمریکا استفاده میشدند. و بعد پس از اختراع برق لامپ های الکتریکی به میان آمدند.

برای سالهای لامپ های فلوئورسنت استاندارد های اصلی بودند. اما مشکلاتی نظیر کم نور بودن، چشمک زدن و غیره داشتند. شاید مهم ترین مشکلی که لامپ های فلوئورسنت دارند یک دشمن محیط زیستی است، جیوه سمی.

 

لامپ های ال ای دی یکدفعه وارد صحنه نشدند تا مشکلات لامپ های فلوئورسنت را حل کنند. اولین بار در اواسط دهه 1960 استفاده شدند، LED های اولیه از نور قرمز با شدت کم ساطع می کردند. واضح بود که با تحقیقات بیشتر می توان از LED در کاربردهای بیشماری استفاده کرد.

 

سیر تکامل نورپردازی

 

 

چگونه نورپردازی روی سلامت روحی ما تاثیر میگذارد

متخصصان پزشکی روی اینکه به صورت روزانه در معرض نور قرار گرفتن اهمیت زیادی برای سلامتی دارند تاکید میکنند. ما بیشتر زمان خود را در معرض نور مصنوعی قرار داریم یا در محل کارمان یا در خانه. این باعث میشود که به اندازه کافی در معرض نور خورشید نباشیم.

در ماه های زمستانی که روز ها سریع تر رو به تاریکی میروند، شانسمان برای اینکه وقت بیشتری را زیر آفتاب بگذارنیم بسیار کم است که این موضوع باعث بیشتر شدن افسترگی های فصلی میشود. در معرض نور آفتاب بودن برای سلامتی روحی ما از این رو مهم است که مغز را تحریک میکند تا سراتونین ترشح کند.  بنابراین جانمایی مناسب نورگیر ها چه در فضای داخلی محل کار چه در خانه بسیار مهم است.

تحقیقات نشان میدهد که نورپردازی نا مناسب با مشکلات روحی، سردرد، شکنندگی و اضطراب در ارتباط است. پس اطمینان از نورپردازی مناسب بسیار مهم است.

 

ما میتوانیم با این روش ها نور مصنوعی بهتری ایجاد کنیم:

تمیز کردن پنجره ها و نورگیرها تا نور طبیعی بیشتری بتواند از آن عبور کند.

تعویض چراغ هایی که چشمک میزنند.

استفاده از آینه ها برای بازتاب بیشتر نور.

استفاده از مات کن ها در جایی که تابش نور خیره کننده چشم را اذیت میکند.

استفاده از لامپ ها به جای چراغ های فلوئورسنت.

اطمینان از اینکه برای هر محل کار خاص نورپردازی مناسبی انتخاب شده است.

 

 

نورپردازی

 

نورپردازی باعث میشود مردم درک متفاوتی از معماری داشته باشند. نور چه طبیعی باشد چه مصنوعی باعث معطوف شدن توجه به جنس، رنگ، شکل، و فضا میشود و این کمک میکند که هدف اصلی معماری مشخص شود.

برای ایجاد تعادل بین نور پردازی و معماری، مهم است که سه جنبه از نورپردازی معماری را در نظر بگیریم: 1. زیبایی شناسی 2. عملکرد 3. بهره وری

 

زیبایی جایی است که طراحان و معماران بر تأثیر عاطفی تعادل نور و معماری بر سرنشینان متمرکز می شوند. جایی که طراحان مشخص میکنند که دوست دارند افراد در یک محیط چه حسی داشته باشند. به خصوص در مکان های کوچک بسیار مهم است. نورپردازی خارجی باید مردم رو ترقیب کند که به داخل بروند و نور پردازی داخلی باید به محض ورود متحیرشان کند.

جنبه عملکرد نیز نمیتواند نادیده گرفته شود. ما میخواهیم که نور پردازی به سمت مشخصی معطوف باشد، اما همزمان باید مطمئن شویم که از هدف اصلی فاصله نمیگیریم- کمک به دید مناسب. افراد باید بتوانند زمین و دیوار های اطرافشان را ببیند، این باعث اطمینان خاطرشان میشود.

جنبه آخر. اینکه بتوانیم یک لایه نور پردازی فوق العاده ایجاد کنیم یک چیز است، و اینکه بتوانیم یک لایه نور پردازیی ایجاد کنیم که از نظر انرژی بسیار بصرفه است یک چیز دیگر. کاهش مقدار هدر رفت نور به عمکرد بهتر ساختمان کمک میکند. یکی از مواردی که این هدف را محقق میکند استفاده از ال ای دی ها به جای لامپ های فلوئورسنت است.

 

معماری و نورپردازی

 

طراحی نور پردازی به عوامل مختلفی بستگی دارد:

اندازه و فضا

سن ساکنین و سلایقشان

ارتفاع و شکل سقف

رنگ دیوار های و وسایل

تجهیزات الکتریکی و نور های موجود

نقاط مورد علاقه، کارهای هنری و مناطق برجسته

تراکم الگو ها

سایه ها و رفلکس ها

ویژگی سطوح

میزان نور در روز

کنترل و پخش نور

منظر اقتصادی و صرفه جویی انرژی

ادراکات فضایی

سطح نور پردازی

عوامل روانشناختی و فیزیولوژیکی

کد های الکتریکی، اسناد و ویژگی ها

 

نورپردازی ساختمان

اصطلاح "روشنایی یا نورپردازی" به تجهیزاتی اطلاق می شود که هدف اصلی آنها تولید نور است. درواقع لامپ ها تولید کننده این نور هستند، اما روشنایی همچنین می تواند به استفاده از نور طبیعی برای تأمین روشنایی اشاره داشته باشد.

نور، تابش الکترومغناطیسی است که در بخش خاصی از طیف الکترومغناطیسی وجود دارد. "نور مرئی"، یعنی چیزی که حس بینایی قادر به دیدن آن است، بخشی از طیفی است که توسط چشم قابل تشخیص و مشاهده است.

سطح نور روی یک سطح به عنوان "روشنایی" توصیف می شود و با لوکس (lx) اندازه گیری می شود، که در آن یک لوکس برابر با یک لومن در متر مربع (lm/m²) و یک لومن در واحد SI (سیستم بین المللی) شار نوری است که، توصیف کننده مقدار نوری است که توسط یک لامپ ساطع می شود یا در یک سطح دریافت می شود.

به استثنای وسایل روشنایی تزئینی، همه روشنایی ها در یکی از سه دسته اصلی محیطی، کاربردی و تاکیدی قرار می گیرند. اکثر اتاقها از ترکیبی از انواع روشنایی برای ایجاد جذابیت بصری و رفع نیازهای کاربردی فضا استفاده می کنند.

 

نورپردازی ساختمان

 

فضایی که فقط توسط منابع نوری غیر مستقیم روشن می شود می تواند از نظر بصری مسطح به نظر برسد، در حالی که فضایی که تنها با نور هدایت شده از ریل های نوری و نورافکن ها روشن می شود، خشن به نظر می رسد و سایه های تیره ایجاد می کند. به طور مشابه، فضایی که فقط با نورپردازی تاکیدی روشن می شود می تواند مانند یک موزه هنری به نظر برسد و مردم را در تاریکی رها کند. ترکیبی متعادل از استراتژی ها بهترین کار را می کند.

 

طراحی معماری نورپردازی

طراحی معماری نورپردازی زمینه کاری یا مطالعاتی است که به طراحی سیستم های روشنایی اجرا شده در محیط داخلی و خارجی مربوط می شود. این می تواند بکارگیری و طراحی نور طبیعی و یا نورمصنوعی یا هر دو، به منظور پاسخگویی به نیازهای انسانی باشد.

طراحی نورپردازی هم به صورت علمی و هم در هنرهای تجسمی دنبال می شود. هدف اصلی نورپردازی در محیط  این است که ساکنان بتوانند به وضوح و بدون مشکل ببینند. هدف از طراحی نورپردازی معماری، ایجاد تعادل بین هنر و علم نورپردازی برای ایجاد روحیه، علاقه بصری و افزایش تجربه یک فضا یا مکان در حالی است که شرایط فنی و ایمنی را برآورده می کند، است.

هدف از طراحی معماری نورپردازی ایجاد تعادل بین ویژگی های نور در یک فضا برای بهینه سازی اجزای فنی، بصری و اجزای غیر بصری ارگونومی با توجه به روشنایی فضاها یا ساختمان ها است.

 

طراحی معماری نورپردازی

 

الزامات فنی نیز باید در طراحی در نظر گرفته شوند که شامل میزان نور مورد نیاز برای انجام یک کار، انرژی مصرف شده توسط سیستم نورپردازی در فضا و توزیع نسبی و جهت حرکت نور برای عدم ایجاد نور خیره کننده و ناراحتی غیر ضروری برای ساکنان است. جنبه های بصری نوری مواردی هستند که به زیبایی شناسی و توصیف فضا مربوط می شوند (به عنوان مثال حال و هوای رستوران، تجربه نمایشگاهی و هنری در موزه، تبلیغ کالاها در فضای خرده فروشی، کمک به نمایش یک برند) و جنبه های غیر بصری مربوط به سلامت و رفاه انسان ها است.

به عنوان بخشی از فرایند طراحی روشنایی، عوامل فرهنگی و زمینه ای نیز باید در نظر گرفته شوند. به عنوان مثال، روشنایی خیره کننده در بسیاری از دروه ها در تاریخ چین نشانه ثروت بود، با این حال اگر این روشنایی خیره کننده کنترل نشده می بود باعث تحریک حشرات و آزار پرندگان و از دست رفتن نمای زیبای ستارگان شب می شد.

 

تاریخچه روشنایی الکتریکی به خوبی مستند شده است و با پیشرفت فناوری نورپردازی، حرفه نورپردازی نیز در کنار آن توسعه یافت. توسعه لامپهای فلورسنت با راندمان بالا و کم هزینه منجر به تکیه بر نور الکتریکی و رویکردی مرسوم در زمینه روشنایی شد، اما بحران انرژی دهه 1970 مستلزم توجه بیشتر به طراحی و استفاده از نور روز را تقویت کرد.

 

انجمن مهندسی روشنایی آمریکای شمالی (IESNA) در سال 1906 تشکیل شد ودر بریتانیا نیز انجمنی با همین هدف در سال 1909 تأسیس شد (امروزه به عنوان انجمن نور و روشنایی و بخشی از CIBSE شناخته می شود). کمیسیون بین المللی روشنایی (CIE) در سال 1913 تأسیس شد و به یک سازمان حرفه ای تبدیل شد که به عنوان نماینده بهترین مرجع در زمینه نور و روشنایی پذیرفته شده است. موسسه متخصصین نورپردازی به عنوان انجمن مهندسان نورپردازی عمومی در سال 1924 تأسیس شد. در سراسر جهان سازمانهای حرفه ای مشابهی تکامل یافتند. در ابتدا، این سازمانهای صنعتی در درجه اول بر علم و مهندسی روشنایی تمرکز داشتند تا طراحی زیبایی،  اما در سال 1969 گروهی از طراحان انجمن بین المللی طراحان روشنایی (IALD) را تأسیس کردند.

 

طراحی نورپردازی

 

طراح معمار نور یک حرفه مستقل است که در کنار حرفه های معماری، طراحی داخلی، معماری منظر و مهندسی برق قرار دارد.

 

یکی از اولین طرفداران طراحی معماری نورپردازی، ریچارد کلی بود که فعالیت خود را در سال 1935 آغاز کرد. کِلی رویکردی در زمینه معماری نورپردازی ایجاد کرد که امروزه نیز مورد استفاده قرار می گیرد، که پایه گذار درک سه عنصر بصری که در نشست مشترک موسسه معماران آمریکایی در 1952، انجمن طراحان صنعتی آمریکا (در حال حاضر انجمن طراحان صنعتی آمریکا) ارائه شد، است.

 

طراحی نورپردازی با نرم افزار

برای تأسیسات ساده، از محاسبات دستی بر اساس داده های جداول می توان برای ارائه یک طراحی روشنایی قابل قبول استفاده کرد. طرحهای مهمتر یا بهینه سازی شده امروزه به طور معمول از مدل ریاضی در رایانه استفاده می کنند.

بر اساس موقعیت و ارتفاع نصب وسایل و ویژگی های نورسنجی آنها، می توان طرح روشنایی پیشنهادی را از نظر یکنواختی و کمیت روشنایی بررسی کرد. برای پروژه های بزرگتر و یا با طرح های نامنظم طبقات، می توان از نرم افزار طراحی روشنایی استفاده کرد. محل نصب هر یک از وسایل است و می توان بازتاب دیوارها، سقف و کفها را وارد کرد. سپس برنامه کامپیوتری مجموعه ای از نمودارهای کانتور را که روی پلان پروژه قرار گرفته است، تولید می کند و سطح نور مورد انتظار در ارتفاع کار را نشان می دهد. برنامه های پیشرفته تر می توانند شامل تأثیر نور از پنجره ها یا نورگیرها باشند، که بهینه سازی بیشتر هزینه عملیاتی نصب و راه اندازی روشنایی را امکان پذیر می کند. میزان نور روز دریافت شده در یک فضای داخلی را می توان با محاسبه ضریب نور روز تجزیه و تحلیل کرد.

 

 

منبع: بانک مقالات ایران سیب


بیشتر بخوانید:


تعداد بازدیدها: 220

نظر کاربران

نظرتان را با ما در میان بگذارید

ایران سیب

ایران سیب بزرگترین مرجع اطلاعات احداث، بستری مناسب برای ارتباط تخصصی بین کارفرمایان و پیمانکاران

ارتباط با ما

تهران - پیروزی

021-77754099
09120390205


خبرنامه

در خبرنامه هفتگی ما مشترک شوید و با ما در ارتباط باشید.

نمایش فرم خبرنامه
آمار بازدید
امروز:4132
دیروز:4712
هفته:29482
ماه:103958
سال:399426